امروز دوشنبه ۵ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۰۹:۳۱
آخرین اخبار
سقوط آزاد قیمت جهانی نفت در ادامه افت تقاضای ناشی از شیوع کووید-١٩ در جهان
سقوط آزاد قیمت جهانی نفت در ادامه افت تقاضای ناشی از شیوع کووید-١٩ در جهان

در جریان معاملات روز دوشنبه بازارهای جهانی، نفت پایه وست تگزاس اینترمدیت یا نفت سبک شیل آمریکا منفی ٣٩ دلار، سبد نفت اوپک ١٨ دلار و نفت خام برنت دریای شمال نیز که شاخص اصلی بهای نفت در جهان است ٢۶دلار معامله شدند. ارقامی که حکایت از ریزش حداکثری و بی‌سابقه ٣١۶‌درصدی نفت سبک آمریکا و حداقل ٩‌درصدی نفت برنت داشت و بسیاری را شگفت‌زده کرد. اما این کاهش بی‌سابقه نفت تا به کجا ادامه خواهد یافت و چه تأثیری بر بازار‌های بین‌المللی و بازار ایران همچون بازار طلا، ارز و سرمایه خواهد گذاشت، سوالاتی است که در ادامه به دنبال‌ پاسخ‌ آنها خواهیم بود.

در بازار نفت چه می‌گذرد؟

در اتفاقی بی‌نظیر قیمت هر بشکه نفت پایه وست تگزاس اینترمدیت برای تحویل در ماه می در جریان معاملات روز دوشنبه بازارهای جهانی، بزرگ‌ترین سقوط روزانه خود را تجربه کرد و با ٣١۶‌درصد کاهش به منفی ٣٩ دلار و ۵۵ سنت رسید که رقمی بی‌سابقه در طول تاریخ به شمار می‌رود. شبکه خبری سی‌ان‌ان آمریکا گزارش داده این سقوط قیمت از زمان آغاز بازار فروش نفت آمریکا (ان وای مکس) در ‌سال ١٩٨٣ تاکنون بی‌سابقه بوده است. در همین حال، این نفت پایه وست تگزاس اینترمدیت نبود که تن به سقوط داد، نفت خام برنت دریای شمال هم که شاخص اصلی بهای نفت در اروپا و بقیه جهان محسوب می‌شود، روز دوشنبه با حدود ٩‌درصد کاهش برای تحویل در ماه ژوئن به بهای بشکه‌ای ٢۶ دلار نزول کرد. در همین روز سبد نفت اوپک نیز با افت قیمت روبه‌رو بود و حدود ١٨ دلار معامله شد.

این سقوط آزاد قیمت‌ها درحالی رخ داد که حدود ١٠ روز پیش از این کشور‌های اوپک پلاس برای جلوگیری از روند ریزش قیمت‌ها در بازار نفت بر سر کاهش ٩,٧‌میلیون بشکه‌ای تولید روزانه نفت توافق بی‌سابقه‌ای کردند. توافقی که هرچند بنابر آن قرار شد کاهش تولید در آغاز ماه می‌ یا همان نیمه اردیبهشت صورت پذیرد، اما امید می‌رفت با بار روانی مثبت دست‌یافتن به آن روند کاهشی قیمت‌ها در بازار نفت شروع شود، اما با این حال بازار جهانی همچنان تحت‌تأثیر افت شدید تقاضای ناشی از شیوع ویروس کرونای چینی و پر شدن پی‌درپی ظرفیت ذخیره‌سازی نفت کشورها به سقوط خود ادامه داد و آن‌طور که شبکه خبری بی‌بی‌سی نوشت ‌برخی از فروشندگان نفت آمریکا برای راضی‌کردن مشتریان به دریافت محموله‌های آتی نفت حاضرشدند به آنها مبلغی هم بپردازند.

این همه درحالی است که به گزارش یورونیوز، آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرده است که تقاضای نفت در ماه جاری میلادی روزانه ٢٩‌میلیون بشکه کاهش می‌یابد و به کمتر از یک‌سوم متوسط‌ سال گذشته میلادی می‌رسد. همچنین تازه‌ترین گزارش این آژانس نشان می‌دهد که بزرگ‌ترین قطب ذخیره‌سازی نفت در اوکلاهمای آمریکا با سرعتی حیرت‌انگیز درحال پر شدن است. از سوی دیگر مازاد تولید حدودا ٧٠‌میلیون بشکه‌ای تنها نفت آمریکا که محصور در خشکی است را تحت‌تأثیر قرار نمی‌دهد و با توجه به آنکه نفت برنت یا سبد نفت اوپک در دریاست و از آن‌سو ظرفیت نفتکش‌های جهان نیز درحال تکمیل است، گفته می‌شود این روند مازاد تولید در صورت ادامه منتهی به پرشدن ظرفیت نفت‌کش‌ها تا حدود یک‌ماه آینده نیز خواهد شد. در آن صورت دیگر ظرفیتی برای ذخیره‌سازی نفت وجود نخواهد داشت و نفت بدون خریدار یا باید با قیمت صفر و حتی منفی به مشتریان داده شود یا تولیدکنندگان مجبور شوند تن به کاهش تولید بیشتر بدهند.

تمامی این خبرها از بازار نفت درحالی است که به نظر می‌رسد برخی کشور‌ها به تلاطم افتاده‌اند تا جلوی سرعت این افت قیمت دومینووار را بگیرند. در همین راستا خبرگزاری رویترز به نقل از بعضی منابع گفته عربستان ممکن است کاهش توافق‌شده در اوپک پلاس را زودتر از میانه اردیبهشت آغاز کند. اقدامی که به اعتقاد بسیاری از فعالان بازار نفت کمک قابل توجهی به بهبود قیمت‌ها نخواهد کرد و بازار در شرایط فعلی بیش از اینها نیازمند کاهش تولید و عرضه است تا بتواند تعادل خود را بازیابد.

واکنش بازار‌های جهانی به افت قیمت‌ها چیست؟

در روز سه‌شنبه هر چند کمی از شیب افت قیمت نفت در بازار‌های گوناگون کاسته شد، اما بازار‌های جهانی همه به افت قیمت‌ها در بازار نفت واکنش نشان دادند. بر همین اساس سقوط روز دوشنبه و سه‌شنبه قیمت نفت بازار سهام وال‌استریت را هم تحت‌ تأثیر خود قرار داد؛ به‌ طوری که شاخص داوجونز ٢,۴۴درصد، شاخص S&P حدود ١.٧٩‌درصد و شاخص نزدک نیز ١.٠٣‌درصد افت کرد. همین منوال افت نامحسوس شاخص‌ها در بورس‌های معتبر اروپایی و آسیایی نیز کمابیش و در همین بازه  عددی همتایان آمریکایی‌شان منجر شد تا آنان نیز به افت قیمت‌های نفت بی‌واکنش ‌نباشند. البته کارشناسان عمدتا معتقدند این افت شاخص‌ها به نظر تا  تعیین تکلیف وضع بازار نفت و با توجه به وضع نامساعد دیگر وجوه اقتصاد جهانی در تمامی بورس‌های معتبر دنیا حداقل در خوشبینانه‌ترین حالت تا میانه اردیبهشت به همین منوال خواهد بود.اونس جهانی طلا هم هر چند در روز دوشنبه و سه‌شنبه حدود یک تا ٢درصد کاهش داشت اما کارشناسان معتقدند این موضوع بیشتر در پیوند با وضع نابسامان اقتصاد جهانی منشعب از شیوع کووید-١٩ است تا افت قیمت نفت؛ زیرا چنین افتی در بازار طلا طی روز‌های اخیر تا حدودی ادامه‌دار بوده است. کارشناسان می‌گویند پایین‌آمدن دومینووار قیمت نفت در این چند مدت موجب کاهش محدود تورم جهانی می‌شود، این کاهش تورم معمولا تأثیر شگرفی بر بازار طلا و اونس طلای جهانی ندارد اما در شرایط برعکس سرمایه‌گذاران علاقه‌مند هستند تا سرمایه خود را به چیزی تبدیل کنند تا بیشترین مقاومت را در برابر افزایش تورم داشته باشد و طلا یکی از بهترین انتخاب‌های آنان است و به همین دلیل تقاضا برای طلا بالا رفته و موجب گرانی آن می‌شود.

بازار‌های‌ نفت، طلا، ارز و سرمایه ایران چه تأثیری می‌گیرند؟

جابه‌جایی قیمت نفت و طلا به‌عنوان دوقلو‌های سرمایه‌ای در بازار‌های جهانی معمولا بر بازار‌های کشور‌ها به نسبت ارتباط آنها با بازار‌های جهانی تأثیرگذار است. بر همین اساس کارشناسان می‌گویند به این سبب که کشورمان با تحریم‌های یک‌سویه ایالات متحده آمریکا مواجه است در حال حاضر ارتباط چندانی با اقتصاد جهانی ندارد و افت‌وخیز قیمت‌های نفت و طلا منتهی به تأثیر چندانی بر بازار‌های ایران نمی‌شود.
درباره تأثیرپذیری بازار نفت و اقتصاد ایران از افت قیمت‌های پی در پی در بازار جهانی نفت، جواد یارجانی، کارشناس حوزه انرژی، به خبرگزاری ایسنا گفته است: «تأثیر ویروس کرونا بر بازارهای مختلف نفت متفاوت بوده و اتفاقی که برای بازار نفت آمریکا رخ داده، برای سایر بازارها نمی‌افتد و نمی‌توان گفت که این مسأله به‌طور مستقیم روی بازار نفت ایران اثر خواهد گذاشت.» او با تأکید بر تأثیرنگذاشتن کاهش قیمت نفت در جهان بر بازار نفت ایران، اظهار کرد: «بازار جهانی نفت در پی شیوع ویروس کرونا دچار بحران شده و  متأسفانه این موضوع گریبانگیر ایران نیز به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان نفت شده است اما نمی‌توان گفت که کاهش قیمت نفت آمریکا بر بازار نفت ایران تأثیر چندانی دارد.»

اما جدای از بازار نفت ایران، سوال دیگر این است که آیا بازار‌های طلا، ارز و سرمایه در کشورمان از تغییر و تحول‌های منفی قیمت در بازار نفت جهانی متأثر می‌شوند یا خیر؟ در این‌باره میثم رادپور، کارشناس بازار‌ها و سرمایه‌گذاری، در گفت‌وگو با «شهروند» معتقد است که خوب یا بد به این سبب که کشورمان ارتباط چندانی با اقتصاد جهانی ندارد در این موارد نیز شوک‌های منفی تأثیری بر بازار‌های داخلی نمی‌گذارد. او خاطرنشان کرد:   «با اینکه تأثیر مستقیم چنین بالا پایین‌شدن‌های قیمتی بازار‌های داخلی ایران را متلاطم نمی‌کند اما به این سبب که می‌تواند در کنار دیگر عوامل موثر بر شرایط نامساعد حال حاضر اقتصاد جهان به رکود بیش از پیش اقتصاد جهانی دامن بزند، در بلندمدت می‌تواند نگرانی‌هایی را هم در بازار‌های داخلی کشورمان ایجاد کند و شاید به این سبب تلاطم‌های موردی بازار‌های داخلی را موجب شود.»

این کارشناس اقتصادی می‌افزاید: «سرمایه‌گذاران و در مجموع نقدینگی به دنبال جای امن و پناهگاه مطمئن برای خود هستند و در شرایطی که رکود جهانی بیشتر و بیشتر شود آنها بازار‌های امن‌تر یا به عبارتی بازار‌های کم‌تأثیرپذیر‌تر را انتخاب می‌کنند.» رادپور درنهایت خاطرنشان می‌کند: «در حال حاضر باید منتظر ماند و دید این افت قیمت نفت تا چه اندازه رکود در اقتصاد جهان  را که فعلا درگیر کرونا هم هست تشدید می‌کند و بازار‌های دیگر را تا چه اندازه با خود به رکود می‌کشد تا بتوان در طولانی‌مدت منتظر تأثیر آن بر بازار‌ داخلی‌مان نیز باشیم اما در کوتاه‌مدت این تأثیر هیچ یا بسیار محدود خواهد بود.»

اشتراک گذاری در twitter
توییتر
اشتراک گذاری در telegram
تلگرام
اشتراک گذاری در facebook
فیسبوک
اشتراک گذاری در whatsapp
واتساپ
اشتراک گذاری در facebook
فیسبوک
مطالب مرتبط
  • پیشنهاد شهروند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سقوط آزاد قیمت جهانی نفت در ادامه افت تقاضای ناشی از شیوع کووید-١٩ در جهان 
واهمه از نشت رکود بازار نفت به دیگر بازارها
روزنامه شهروند | SHAHRVAND DAILY